Nooit vergeten

Het was Open Joodse Huizen in Winschoten op 4 mei. De familie Hoving had hun huis gastvrij opengesteld voor het verhaal over Rika Polak-Pinto. Dichterbij konden we niet komen. Het huis van de familie Polak had iets verderop gestaan, maar is in 1979 afgebrand. Als je oude foto’s kijkt, lijken de huizen zó op elkaar, dat je in ieder geval in een vergelijkbare sfeer bent. Gelukkig is het huis van de familie Hoving nog zo goed als origineel.

Mariken van Diedenhoven vertelde het verhaal. Toen wij bekend hadden gemaakt dat zij dat zou doen, kreeg zij contact met de kleindochter van de dienstbode van de familie Polak. In de familie van de dienstbode gaan nog steeds liefdevolle verhalen. Over hoe Rika volledig overstuur was na het bericht dat haar zoon Frits in Mauthausen was omgekomen. De zelfverzekerde jurist was een discussie aangegaan met een Duitser in het park. Joden mochten daar al niet meer komen en toch had Frits daar zijn hond uitgelaten. Het kwam hem duur te staan. Net als zijn weigering zijn jodenster volgens de regels goed te dragen: hij maakte er een pochetje van. De Duitsers hielden niet van dat soort vrijheden. Rika was dus overstuur en de dienstbode werd gehaald om haar te troosten… voor zover dat kan.

Haar hele leven heeft de diensbode verdriet gehad om haar ‘mevrouw’. Het was haar bijna gelukt een onderduikadres te vinden, tot iemand zijn mond voorbij praatte en toen was het te laat. ‘Het maakt me niet uit wat ik moet doen’ had Rika Polak vlak voor haar deportatie gezegd, ‘al moet ik achter een ijskarretje lopen, als we maar terug komen.’ Isodoor, Rika’s man had het beter in geschat. ‘Nee”, had hij gezegd, ‘we komen niet meer terug.’ Helaas kreeg hij gelijk.

Ieder jaar rond de dodenherdenking zeggen we dat we nooit mogen vergeten. Het mooie aan dit verhaal is voor mij dat dat niet is gebeurd. Rika en Isodoor Polak leven nog steeds voort in de verhalen van de kleinkinderen van hun dienstbode. Bijna niemand wist dit nog. Voor velen was het een ‘nieuw’ verhaal. Maar het was niet vergeten….

Aan het einde van het jaar zullen we in ons jaarboek het hele verhaal opnemen. Dit is een korte impressie van Open Joodse Huizen. 

Reacties plaatsen is niet mogelijk.