Fred van der Werff

Hij was er vroeg bij met zijn zelfbedieningswinkel in Winschoten. Het was de derde in Nederland. Jarenlang had hij al ervaring in de kruideniersbusiness en dit was de moderniteit ten top. Mensen kwamen naar Winschoten om de nieuwe winkel te zien. 1951 Was het.

In 1968 gaf de winkelier een mooi interview in de Leeuwarder courant. Daar wil ik een paar kleine verhalen uit laten zien.

Mijn moeder dacht dat ik wel aanleg voor de handel had. Het moest maar
een kruidenierszaak worden, vond zij, want kruidenierswaren had iedereen altijd nodig. Ik verdiende vier gulden per week en moest van alles doen. Met de korf op de fiets bezorgwerk doen, afvegen en inpakken en klanten helpen. Eerst was ik samen met een Bouwe de Vries — die heb ik later in Leeuwarden nog eens getroffen als chauffeur van de stadsbus — en later met een Martin Bleeker, die ergens in het land ambtenaar is geworden.”

In de winkel van Swart stond, als toen gebruikelijk, ook zon groot 200
liter-vat met stroop. „Ik moest een emmertje vullen, maar het was winter
en het liep zo langzaam, dat ik intussen iets anders ben gaan doen. De baas liet me een paar boodschappen wegbrengen naar de Spanjaardslaan en daar schoot me het stroopvat te binnen. Ik ben als een razende terugge-fietst, maar je moest toen bij wijze van spreken al tot de enkels door de stroop . .”

Fred op de bezorgersfiets

Het werd de 32-jarige zakenman — inmiddels getrouwd — niet gemakkelijk gemaakt. Hij had de concurrentie links en rechts van hem. „Het was hard werken, zuinig zijn en nog haast niet vooruit komen.” Fred van der Werff („ik ben geen piekeraar”) zag er geen gat meer in en overwoog serieus emigratie naar Australië. Het prefabhuis had hij al. „Ik wilde daar alles wel aanpakken om dan later weer terug te keren in de handel. We hadden toen één kind en mijn vrouw verwachtte het tweede.”

Fred van der Werff deed op grond daarvan nog één noodsprong: hij ging
over op zelfbediening. Het was 1950 en hij was de derde in Nederland. Uit zijn Centra-tijd kende hij de eerste twee in Nijmegen en Velsen en hij waagde het experiment met een zelfbediening naar eigen ontwerp. Zijn Winschoter bezorg-klanten zeiden: je denkt toch niet dat ik het ophaal? En zn éénmaal-per-week-betalers moesten overschakelen op contant-aan-de-cassa. Wie altijd zes ons spliterwten nam moest nu een kilo nemen.

Freds winkel was de overgang naar de moderniteit. We weten van Peter Akkerman uit Oostwold dat in 1959 de kruidenier daar zijn winkel verbouwde tot zelfbediening. En nu … we hebben in sommige winkels niet eens meer iemand achter de kassa. Het is wel een heel grote verandering. Daar kijken we naar op de Dag van de Oldambtster geschiedenis. Kom vooral kijken.

Citaten komen uit de Leeuwarder Courant september 1968

Reacties plaatsen is niet mogelijk.